რა შევამოწმოთ სესხის ხელშეკრულების ხელმოწერამდე — ჩეკლისტი

სესხის ხელშეკრულება გრძელვადიანი ვალდებულებაა. ხელმოწერამდე დაუთმე დრო — წაიკითხე პირობები და მიიღე პასუხი ყველა კითხვაზე. გამსესხებელს უფლება აქვს და ხშირად ვალდებულიც არის, წინასწარ მოგაწოდოს სესხის ძირითადი პირობები გასაგები ფორმით.

ჩეკლისტი: 12 კითხვა

ფასი

1. რა არის ეფექტური საპროცენტო განაკვეთი? შეადარე სხვა შეთავაზებებს სწორედ ეს ციფრი. (რატომ?)
2. რამდენია ჯამში გადასახდელი თანხა? ძირი + პროცენტი + ყველა საკომისიო.
3. რა საკომისიოებია — ერთჯერადი და ყოველთვიური? იქვითება თუ არა საკომისიო სესხის თანხიდან?
4. განაკვეთი ფიქსირებულია თუ ცვლადი? ცვლადის შემთხვევაში — რაზეა მიბმული, რამდენად ხშირად იცვლება და როგორ გაიზრდება შენატანი, თუ საბაზო განაკვეთი მოიმატებს?

გრაფიკი და ვალუტა

5. როგორია გადახდის გრაფიკი — ანუიტეტური თუ კლებადი, რა თარიღებში?
6. რა ვალუტაშია სესხი? თუ შემოსავალი ლარშია, უცხოურ ვალუტაში სესხი კურსის რისკს ქმნის. (დაწვრილებით)

ცვლილებები და ჯარიმები

7. რა ღირს ვადაზე ადრე დაფარვა — სრული და ნაწილობრივი?
8. რა ხდება ვადაგადაცილებისას? პირგასამტეხლო (ჯარიმა), მისი ოდენობა და დარიცხვის წესი, როდის გადაეცემა ინფორმაცია საკრედიტო ბიუროს.
9. შეუძლია თუ არა გამსესხებელს პირობების ცალმხრივად შეცვლა და როგორ შეგატყობინებს?

უზრუნველყოფა და დამატებითი ვალდებულებები

10. რა არის უზრუნველყოფა? უძრავი ქონება, ავტომობილი, თავდები? რა ხდება, თუ ვერ გადაიხდი?
11. სავალდებულოა თუ არა დაზღვევა და შეგიძლია თუ არა დამზღვევის არჩევა?
12. არის თუ არა დამატებითი პროდუქტი „პაკეტში“ — ბარათი, ანგარიში, დაზღვევა — და შეგიძლია თუ არა უარის თქმა?

პრაქტიკული რჩევები

• ითხოვე გრაფიკი წინასწარ და გადაამოწმე კალკულატორში.
• ნუ მოაწერ ხელს აჩქარებით — „შეთავაზება მხოლოდ დღეს მოქმედებს“ მიზეზი არ არის, რომ პირობები არ წაიკითხო.
• შეინახე ხელშეკრულების ასლი და ყველა დოკუმენტი.
• ნუ მოაწერ ხელს ცარიელ ან შეუვსებელ დოკუმენტს.
• ჰკითხე ყველაფერი, რაც გაუგებარია. თუ პასუხი ბუნდოვანია — ეს უკვე სიგნალია.

თუ პრობლემა შეგექმნა

უპირველეს ყოვლისა, წერილობით მიმართე გამსესხებელს. თუ პასუხი არ გაკმაყოფილებს, მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ ინფორმაცია და საჩივრის წარდგენის წესი იხილე საქართველოს ეროვნული ბანკის საიტზე.