საკრედიტო ისტორია: როგორ მუშაობს და როგორ გავაუმჯობესოთ

როცა სესხზე განაცხადს აკეთებ, გამსესხებელი, როგორც წესი, ამოწმებს შენს საკრედიტო ისტორიას — ინფორმაციას იმის შესახებ, როგორ ფარავდი წარსულში სესხებს და რამდენი ვალი გაქვს ახლა. ეს ერთ-ერთი მთავარი ფაქტორია იმისთვის, მიიღებ თუ არა სესხს და რა განაკვეთით.

რას შეიცავს საკრედიტო ისტორია

ზოგადად, საკრედიტო ბიუროს ანგარიშში აისახება:

• მოქმედი და დახურული სესხები, საკრედიტო ბარათები და ლიმიტები;
• ვალის ნაშთი და შენატანები;
• ვადაგადაცილებები — რამდენი დღით და რა თანხით;
• თავდებობები და სხვა ვალდებულებები;
• ბოლო პერიოდში გაკეთებული მოთხოვნები (განაცხადები).

საქართველოში საკრედიტო ინფორმაციას აგროვებენ საკრედიტო საინფორმაციო ბიუროები (მაგალითად, Creditinfo Georgia), ხოლო მათ საქმიანობას არეგულირებს საქართველოს ეროვნული ბანკი.

როგორ შევამოწმო საკუთარი ისტორია

მოქალაქეს შეუძლია მოითხოვოს საკუთარი საკრედიტო ანგარიში საკრედიტო ბიუროსგან. რეკომენდებულია მისი ნახვა ყოველი დიდი სესხის აღებამდე — რათა დროულად აღმოაჩინო შეცდომა ან დავიწყებული ვალი (მაგალითად, ძველი ბარათის მცირე ნაშთი). პირობები და ღირებულება გადაამოწმე ბიუროს ოფიციალურ საიტზე.

თუ ანგარიშში შეცდომას აღმოაჩენ, მიმართე ჯერ ორგანიზაციას, რომელმაც ინფორმაცია მიაწოდა, და ბიუროს — შესწორების მოთხოვნით.

რა აუარესებს ისტორიას

• ვადაგადაცილება — თუნდაც რამდენიმე დღით. რაც უფრო ხანგრძლივი და ხშირია, მით უფრო სერიოზულია;
• მაღალი ვალიანობა შემოსავალთან შედარებით;
• მრავალი განაცხადი მოკლე პერიოდში — შეიძლება ფინანსური სირთულის ნიშნად აღიქვან;
• თავდებობა სხვის სესხზე, რომელიც არ იფარება.

როგორ გავაუმჯობესოთ

1. გადაიხადე დროულად. დააყენე ავტომატური გადარიცხვა ან შეხსენება გადახდის თარიღამდე რამდენიმე დღით ადრე.
2. შეამცირე ვალიანობა. პირველ რიგში დაფარე ყველაზე ძვირი ვალები (ხშირად — საკრედიტო ბარათები).
3. ნუ გახსნი ზედმეტ საკრედიტო ხაზებს. გამოუყენებელი ლიმიტებიც შეიძლება ბანკმა გაითვალისწინოს.
4. ფრთხილად იყავი თავდებობასთან. თავდები ფაქტობრივად იღებს ვალდებულებას, თუ მსესხებელი ვერ გადაიხდის.
5. თუ გადახდა გიჭირს — დაუკავშირდი გამსესხებელს ვადაგადაცილებამდე. ხშირად შესაძლებელია გრაფიკის გადახედვა.
6. იყავი მომთმენი. დადებითი ისტორია დროთა განმავლობაში გროვდება; ძველი უარყოფითი ჩანაწერის გავლენა დროსთან ერთად მცირდება.

მოკლედ

კარგი საკრედიტო ისტორია ყველაზე იაფი გზაა უკეთესი პირობების მისაღებად. შეამოწმე საკუთარი ანგარიში წინასწარ, გადაიხადე დროულად და ნუ აიღებ იმაზე მეტ ვალდებულებას, ვიდრე კომფორტულად ართმევ თავს.